Caca Bey

Türk tarihinin önemli figürlerinden biri olan Kırşehir emiri Caca Bey (Nurettin Cebrail), 13. yüzyılda, Selçuklu döneminin siyasi ve sosyal dinamikleri içinde etkili olmuş ve hem siyasi hem de kültürel alandaki etkileriyle Anadolu tarihinde iz bırakan bir devlet adamı olmuştur.

Caca Bey, Anadolu’daki Türk beyliklerinin kuruluş sürecinde ve Moğol istilası sırasında önemli bir liderlik göstererek Anadolu’daki Türk varlığını güçlendiren ve pekiştiren isimlerden biri olarak öne çıkmıştır.

Özel Türkçe konuşan, emirleri ve devlet yazışmalarında Türkçe yazan Caca Bey’in döneminde Türkçe’nin kullanımı teşvik edilmiş; Türk dilinin ve edebiyatının gelişmesine katkı sağlayan eserler oluşturulmuştur.

Caca Bey, döneminde bilim, felsefe ve dini eğitim alanlarında önemli hizmetler veren medreseler inşa ettirerek eğitim faaliyetlerine büyük destek sağlamıştır. Bu eserlerden biri de Kırşehir il merkezinde yer alan ve günümüzde cami olarak kullanılan Cacabey Medresesidir.

Türk-İslâm kültür ve medeniyetinin ve mimarisinin en nadide örneklerinden biri olan Cacabey Medresesi; aynı zamanda gökyüzünün, güneşin, ayın, yıldızların hareketlerini inceleyen bir gözlemevi olarak öne çıkmıştır. Kubbesi açık ve altında bir kuyunun bulunduğu Cacabey Medresesi’nde kuyuya yansıyan yıldızlar incelenmiş, bunlar üzerinde araştırmalar yapılmıştır.

Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde başta astronomi olmak üzere bilimde ve ilimde ne denli ileride olunduğunu gözler önüne seren Cacabey medresesi, diğer Anadolu Selçuklu medreseleri ile birlikte 2014 yılında UNESCO dünya mirası geçici listesine dahil edilmiştir.